Vertrouwelijkheid wordt door bedrijfsjuristen gezien als een van de belangrijkste voordelen van arbitrage. Waar procedures bij de rechter in beginsel openbaar zijn, vindt arbitrage vertrouwelijk plaats. Dat verschil is in de praktijk van groot belang, zeker bij commerciële geschillen waarin gevoelige informatie, strategische keuzes en reputatie een rol spelen. Denk aan geschillen over contractuele afspraken, intellectueel eigendom, joint ventures of overnames, waarbij openbaarmaking van details aanzienlijke gevolgen kan hebben. Dit kan vooral voor bedrijven van grote waarde zijn, omdat zij zo het risico op reputatieschade of het weglekken van gevoelige informatie beperken.
“De vertrouwelijkheid van arbitrage is voor ons als techbedrijf van grote waarde. We willen niet het risico lopen dat concurrentiegevoelige informatie op straat komt te liggen of onze reputatie onnodig schade oploopt.” Quote bedrijfsjurist
Vertrouwelijkheid als beginsel van arbitrage in Nederland
Hoewel de Arbitragewet 2015 geen expliciete bepaling bevat over vertrouwelijkheid, wordt in de Nederlandse arbitrageliteratuur breed aangenomen dat het vertrouwelijke karakter van arbitrage een beginsel vormt van ongeschreven Nederlands arbitragerecht. Dit betekent dat partijen die voor arbitrage kiezen, mogen verwachten dat informatie over hun geschil niet openbaar wordt, tenzij zij daar zelf anders over afspreken. Die afwijkende afspraken kunnen expliciet worden vastgelegd in de arbitrageovereenkomst of volgen uit het toepasselijke arbitragereglement. Daarmee behouden partijen zelf de regie over de mate van vertrouwelijkheid.
Het NAI vindt de vertrouwelijkheid van de arbitrage belangrijk en heeft daarom een bepaling daarover opgenomen in het NAI Arbitragereglement.
Artikel 7 – Vertrouwelijkheid van de arbitrage en publicatie van vonnissen, opdrachten en beslissingen
1. Een arbitrage is vertrouwelijk en alle bij een arbitrage direct of indirect betrokken personen zijn gehouden tot geheimhouding, behoudens en voor zover openbaarmaking uit de wet of de overeenkomst van partijen voortvloeit.
2. Het verantwoordelijk lid van de NAI Casemanagementcommissie zal de kandidaat-arbiter een geheimhoudingsverklaring toesturen. Het verantwoordelijk lid van de NAI Casemanagementcommissie zal de verklaring zoals bedoeld in artikel 13 lid 3, de arbitrageaanvraag, het korte antwoord en overige (proces)afspraken tussen partijen eerst aan de kandidaat-arbiter na ontvangst van de bevestiging van geheimhouding toezenden.
3. Het NAI is bevoegd een vonnis, een opdracht en een wrakingsbeslissing, zonder vermelding van de namen van partijen en met weglating van verdere gegevens die de identiteit van partijen zouden kunnen openbaren, te (laten of doen) publiceren, tenzij een partij tot uiterlijk twee maanden na dagtekening van het vonnis, de opdracht of de wrakingsbeslissing bij het NAI Secretariaat daartegen bezwaar heeft gemaakt.
Uit het bovenstaande volgt dat partijen ook overeen kunnen komen dat, bepaalde onderdelen van, de arbitrage openbaar zijn. Zo komt het voor dat partijen, bijvoorbeeld wanneer publieke belangen in het geding zijn, overeenkomen dat het arbitraal vonnis mag worden gepubliceerd.
Vertrouwelijkheid en transparantie
In de juridische literatuur wordt een onderscheid gemaakt tussen niet-openbaarheid en vertrouwelijkheid. Niet-openbaarheid ziet op het besloten karakter van de procedure: alleen partijen en direct betrokkenen, zoals arbiters en gemachtigden, nemen bijvoorbeeld deel aan de zitting. Dit staat tegenover procedures bij de rechter, waar zittingen in beginsel toegankelijk zijn voor het publiek.
Vertrouwelijkheid gaat een stap verder en betreft de geheimhouding van alle informatie over het geschil, de processtukken en het arbitraal vonnis. Dit betekent dat niet alleen derden worden uitgesloten van deelname, maar dat ook informatie over de procedure niet zonder meer mag worden gedeeld. Voor veel partijen is juist deze vertrouwelijkheid essentieel, omdat zij volledige openheid van zaken kunnen geven zonder vrees voor externe gevolgen.
Daarnaast is transparantie een steeds belangrijker maatschappelijk onderwerp. Het gaat daarbij in het kader van arbitrage om een bepaalde mate van verstrekking van informatie met betrekking tot arbitrale procedures, die op zich genomen wel vertrouwelijk zijn en blijven. Voorbeelden hiervan zijn de publicatie van geanonimiseerde arbitrale vonnissen, wrakingsbeslissingen of informatie over de benoeming van arbiters.
Ook het NAI vindt transparantie over arbitrageprocedures belangrijk. Het doel daarvan is de kwaliteit en betrouwbaarheid van arbitrage inzichtelijk te maken, zonder afbreuk te doen aan het vertrouwelijke karakter van de procedure. Het NAI bevordert de transparantie door middel van:
1. De publicatie van geanonimiseerde arbitrale vonnissen in het Tijdschrift voor Arbitrage (artikel 7 lid 3 van het Reglement)
2. De publicatie van de personen op de NAI-arbiterlijst sinds december 2025. Lees hier het nieuwsbericht.
3. De publicatie van alle benoemingen in NAI procedures sinds 2020. Uit het overzicht is af te lezen welke arbiters (i) zijn voordragen door partijen, (ii) zijn benoemd via de lijstprocedure of (iii) rechtstreeks door het NAI zijn benoemd. Ook is te zien wanneer de benoemingen hebben plaatsgevonden. Tot slot is inzichtelijk welke arbiters met elkaar in een scheidsgerecht hebben gezeten.
4. Daarnaast is het NAI transparant over haar governance en staat in het Arbitragereglement wie welke procedurele beslissingen neemt. Zo heeft bijvoorbeeld het bestuur geen inzicht in of invloed op de uitkomst van individuele zaken.
Verschil met procedures bij de rechter
Het verschil met procedures bij de rechter is aanzienlijk. Civiele procedures zijn doorgaans openbaar: zittingen zijn toegankelijk en uitspraken worden gepubliceerd. Hierdoor kunnen bedrijfsgevoelige gegevens, financiële informatie of strategische overwegingen onbedoeld bekend raken. Dit kan leiden tot reputatieschade en verstoring van zakelijke relaties.
Bewuste keuze voor passende geschillenbeslechting
Voor bedrijfsjuristen en transactieadvocaten is het essentieel om het belang van vertrouwelijkheid te kennen.
Wilt u meer weten over de verschillen tussen een procedure bij de rechter en in arbitrage? Bekijk onze uitleg over de verschillen tussen arbitrage en procedures bij de rechter via NAI arbitrage vergeleken met de rechter en andere instituten – NAI .
